Tuesday, December 9, 2025

Mangzou NGULZAPAU Guite Hinkhua, Simlei Vai leh Suante

M NGULZAPAU GUITE HINKHUA, SIMLEI VAI KHEN KHAT LEH MEL KILATDANTE

MANGZOU NGULZAPAU GUITE (1946 - 2026) TANCHIN
PIANNA PA : (L) M KAIZATHANG GUITE, TEACHER (Retd.)  
PIANMUN/KUM : KANGLATONGBI, 1946

Hun Nanung: A damlouhna toh kisai in March, 2022 kum in Patel Chest, VPCI, Delhi ah Pulmonologist, Urologist, Cardiologistte kiensak pat in om hi. June 30, 2022 in Lamka Damdawi In ah etkol ngai in om a, a hong buaisiat ziak in July 6, 2022 leh November 09, 2022 in Mangal Hospital, Imphal ah ICU ah nihvei (2vei) puaklut in om hi. Pathian hehpihna ziak in, hong hat khe nawn hi. Himahleh, May 2023 a i gam buai ziak in, Imphal ah checkup sutzop theih in om nawnlou in, inmun ah kietkol in om den hi. Inkong khong ah pawtkhia tukhe zou lai, Dec 2025 apan thoukhe zou nawnlou a om in, March 2026 in ni 12 sung Lamka Damdawi In ah puak lut in om nawn hi. Huchia in mun a kienkol a omlai, nisim May 29, 2026 nitaklam dak 3 in hiai leitung a khualzinna zou in, a tangtawn mun ding zuan in leitung hon nutsiat san ta hi.

Tanchin:
1958 : MUALNUAM apan LAMKA ah pem. 
25.11.1961 : Manipur Administrative Inter-School athletic meet ah Honours Certificate sang. 
1964 : Indian Armyte saina nuai ah Lanva sepaih ah va pang.  
1965 : Vaccine Deport Training Course, Shillong ah zou. Certificate sang. 


27.04.1965  : Young Saikul Association (YSA) phut khia. Founder President in pang in, Pu Zenzakam in Secretary len in, khawtang khantouhna leh sianthouna a khawphawkna bul pankhetu in pang hi.

1990 – SYC Founder President hihna ziakin Mememto leh Hausa puansan sang  
2013 – SYC Founder President hihna ziakin Mememto sang. 

1966-1969 : Nagaland Armed Police (NAP) a pang, IInd Bn. ‘A’ Coy ah om.
15.09.1971 : Vaccinator, Medical Department, Govt. of Manipur sepna ngah.  Namtiram ah join. 


1973 : Lamka Sporting Association (LSA), tua Lamka Sporting Club (LSC) kichita dinkhia in, Founder President in pang.




1976 : Koppih Ms. Khamzamoi @Moinu d/o  (L)T. Thongzakham tanu nihna nei. 

1977: Nehru Marg Defence, CWA unit phutkhia, Founder President in pang. 
1978: The Lamka Auto Rickshaw Owners Association, By-Law (draft) Founder, Chairman. 
12.08.1978: Citizen’s Welfare Association(CWA), HQ ah Deputy Marshal, Operation Secretary len. 1980 tan ah - Certificate of Honours 2 sang. 
12.08.1982 - Citizen’s Welfare Association (CWA), HQ member 4 leh Rengkai Unit Member 14, CWA min in Imphal Central Jail ah ni 29 sung va tang.

1979-1993: The ‘LAMKA BAZAR’ Daily Newspaper Editor-cum-Publisher mohpuakna len. 



29.02.1980: Founder President,  Nehru Marg Youth Union (NYU) – Rising Day kum 4 hal (leap year) hun a lop theih zel lametna ziakin, hiai ni a phuhkhiak ahi.

03.03.1980: Life Member, Young Paite Association (YPA), General Headquarters. 
12.12.1983: Life Member, Siamsinpawlpi (SSPP), General Headquarters. 

1982-1984: Vice-President-cum-Advertisement Manager, Young Paite Association (YPA), General Headquarters.
1985-1988: All Christians Evangelical Fellowship a Publisher-cum-Membership Certificate sang. 
1986 : Siamsinpawlpi (SSPP), General Hqtrs ah Treasurer dia telching in om, term khat sung sem.  
1987 : All Manipur Hills Journalist Union (MHJU) President dia telching in om, term khat sung sem. Hausa puansan sang.
1992-1994: El-Bethel Camp, Evan. Lalhmingliana Team nuai ah Saikawt, Rengkai, Vimala School leh Pearsonmun Camp ah lut in, nisim 16th April 1993 kum in halhthak ahih dan EBCC Central Lamka Saptuam ah chiamteh in om hi. 
1999 : Male Health Worker’s Association (MHW) Founder Member.
2000-2010: President Male Health Workers Association (MHW) a pang.

2005: Mualnuam Meet -2005 a Organising Committee a Advisor Board Member a pang.
15.08.2006: District Administration, Churachandpur apan 60th Independence Day lopni in Certificate of Appreciation sang. 

01.03.2011: Male Health Worker, Medical Department, Govt. of Manipur apan pension.
          1971 apan Kumpi nasep sung in, MDC election politics ziak in
- November 1986 apan suspend tuak
- October 1989 apan terminate in om
- February 1997 revoked in om

27.06.2010: Bible Society of India (BSI) apan Membership Certificate ngah. 23.10.2013: Grace Bible college (GBC) apan in Special Patron Membership Certificate ngah. 

2014 – Mualnuam Kikou – 2014 Souvenir a Advisor Board Member a pang.


- Laisiangthou (Holy Bible) Nih (2) vei simsuak
- Nipi Skul Kaikim Lawmman Li (4) vei lam sang
- Nitak teng in inkuan kikhopna makaih zelzel
- Inkuan-tanau te veh kual zelzel


1987, Nehru Marg, Lamka

July 2012 , Nehru Marg, Lamka


M Ngulzapau Guite Tate, Mou, Makpa leh Tute:

1. Tapa: Upa M T Muanding Guite
    Mou: Dimbiakching (Tunglut)
    Tute:  Lily Mawingaihlian
              Isak M Paulalson Guite
              Gavin M Siammuan Guite


Nisim 07-12-2025 ni a a tapa Muanding in EBC Saptuam nuaia UPA ORDEN dia thaunilhna atan zoh a, thumsakna aneih masakna pen din a Pa tung ah khut nga in thumsak hi. 




2. Tanu: Sharon Chiinbiakching
    Makpa: Khamkhansiam Tonsing
    Tute:     T Munggolun
                 Sarah Chinghoih
                 T Liansangmuan
                 T Mangson
















3. Tapa: Dr M Pauminsang Guite
    Mou: Ningngaihlun (Hanghal)
    Tute:  M Dingthianhau Guite
              Chingmuansiang
              Chingsankim

4. Tanu: Kimneihhoih (1984-1989)



M Ngulzapau Guite Sanggamte:

1. Mr (L) M Ngulzapau Guite h/o Khamzamoi
2. Mr (L) M Vungzakam Guite h/o (L) Chingkhochiin & Siammawi 
3. Mr (L) M Ginkhanpau Guite h/o Tingneikim
4. Mrs Chinkhozen w/o Sutkhansuan Mangte
5. Mr M Chinsuan Guite h/o Hatneilhing
6. Mrs Hauzavung w/o H Vungzakhup Hangzo
7. Mrs Ngaizasiam w/o Thangnou Langel
8. Ms Goubiaklian 
9. Mr (L) M Dalsangmuan Guite
_____


Limlak Dangte





Sunday, November 30, 2025

MUALSUAH - 2025 Naupang Pawl Kumtawp Nipini Thugelh

MUALSUAH 

Dr. M Pauminsang Guite

I Saptuam Evangelical Baptist Convention (EBC) khukpi in tukum a ‘Naupang Pawl Nipoimohte 2025’ hunpi zat ding toh kisai laidal hon suah khiak na uah, kum tamlou paisa apan sappau a ‘Graduation Sunday’ chih thumal ana gelh zel pen uh zang nawnlou in ‘Kumtawp Program’ chi in hon gelh ban ua, 15th August 2025 ni a Child Coordinator, EBC in EBC Delhi leh EBC Central Delhi a Baptist Children Department (BCD) Sinsaktute toh Sinlai Bu Etkikna hong neih lai inleng khukpi lam apan hiai thumal zat a lemlouhna om zek ahihdan hon hilhchian hi. Khukpi lama heutulian te hon vaikhak chiamteh in ‘Kumtawp Program’ chih mai sang in, chi in, naupang lam Sinsaktute leh Saptuam group ah ngaihdan lakna kinei a, ‘mualsuah’ chih thumal apan ‘MUALSUAHNI 2025’ chih tukum i thupi ding hong piang khia hi. 

Sunday, June 22, 2025

PIANNI KIPAHPIH - 2025 Naupangte Ni a Thugelh

PIANNI KIPAHPIH

Dr. M Pauminsang Guite

Laisiangthou ah pianni lopna mun nih, Joseph hunlai a Pharoah pianni (Gen 40:20) leh Baptispa Johan
hun a Herod pianni (Matt 14:6) te ahi. Huai banah, Hotdampa Jesu Khrist hong pianni ding toh kisai leng genkholhna apan ahong pianna thu tampi mahmah ana kigelh hi. Himahleh, hiai ah mi thupi, Kumpi hingente pianni hun thum te ah, kua hiam sihna toh ana kizom kha vek a, ngaihtuahna tampi piang thei hi. Hiai a thiltungte ziak in, Nu-le-Pa khenkhat in tate pianni lop bang ana mullit leh hoih salou leng kiom in theihsiam huai mahmah hi. Inkuan khenkhat a ding in lah, tate tungtawn ale Toupa hoihna mutou zel chi in, inkuan a kipahna hunhoih zat khawmna khat hithei zelzel le hi. Hiai pianni kipahpihna leh lopna hunzatte naupang neute bang kilawp un ngaklah sek mahmah chiat uhi. Huai mah bang in, a upa lam ten le leng Jesu pianni hunbi kumteng a kizang leng kilawp in kingak lah chiat sek hi.

Tuesday, February 25, 2025

A GIFT FOR PEACE - M T Muanding Guite

A GIFT FOR PEACE 
M T Muanding Guite

The wrist-watch was a token of remembrance of the time of peace


Not far up to the west of Churachandpur town, one can clearly see a tapering iron frame in the distance. Beneath the side of that high-rising tower is a residential school, flanked on either sides by a government tourist lodge and a CRPF camp. Once conceived by the late Rajiv Gandhi, it saw the light of day in his late grand-father's honour, namely Jawahar Navodya Vidyalaya, during the mid-1980s.

My brother has been studying there for five years until the virus of ethnic violence infected their vicinity. Since I left him for further studies in Delhi, we got in touch with each other through letters, rather irregular due to postal delays. Everytime he wrote me a letter, it is wrapped inside my Dad's, sometimes I received it along with that of my mother's and sister's. It was always his letter that I read last for its emotional and inspirational contents. I know I have to spare some time to ponder over it.

Sunday, June 9, 2024

NAUPANG NEUTE, NUNGJUITE LEH JESU

 NAUPANG NEUTE, NUNGJUITE LEH JESU

~ Pauminsang Guite
Superintendent, BCD EBCC-CD

Himahleh Jesu’n, “Naupang neute ka kiang ah hon paisak unla, kham kei un; van-gam hichibang mite a ahi ngala”  Matthai 19:14

Mihing ten hondampa Jesu toh kituahkik na ding a ina kithuhilhna poimoh masa pen ahihleh i naupanlai a Jesu Khrist khebul ah kipi ding ahihdan atunga Laisiangthou ah kimu leh i pansan poimoh pen ahi, chi le kikhial lou ding hi. Naupang neute tunga khut nga a thumsak dia ava tonpih lai ua, Jesu thugen in naupang kepna a dia gennop tampi neithei in sut theih hi.

1. Hun Pia: Jesu’n mipi sangli vakna a neih zoh lak leh mipi tampi in Amah azuih san lai vel uh ahi a, mihonpi huai zah in azuih lai leh hun kibichilh lak ah, Jesu’n naupang neute limsak in amau adi’n hun ana pia in, naupangte tung ah a khut nga in vualzawl in, huai azoh in huai mun apan paikhe pan hi. 

Saturday, February 11, 2023

Latel Lagelh : Heina Khat Lou (Zai La Awi In) - Lengtong Pauno | Cover | S Pauginmuan | Ginlian Hangzo [Video]

Heina Khat Lou (Zai La Awi In) - Lengtong Pauno 
LENGTONG - III Side - B 01

Heina khatlou a mual in hal
Na vang mubang hong ngai sing e maw
Sam gibang i kikhen zong
I heina peuh ah lailung kingilh kei ni

Sim leitung ah lungzuan sial in
Sam gibang i kikhen zong in ah
Heina peuh ah tangbang dam in
Lungtup teng tuibang tung in mel kimu ni

Monday, September 7, 2020

National Education Policy 2020 (NEP-2020): School Education a Sinlaite toh kisai

National Education Policy 2020 (NEP-2020): School Education a Sinlaite toh kisai

-       M Pauminsang Guite

2019 kum a ISRO Chief ana hingei leh JNU Chancellor hingei Prof K Kasturirangan makaihna a National Education Policy draft ana piaklut uh pansan a, MHRD in mipi apan thusun tamtak lakhawm in, July 29, 2020 ni in India gam ukpipa Pu Modi leh a khawnbawl pih ten National Education Policy-2020 (NEP-2020) kichi pom kipna nei uhi. Tom kim in, tulel a education sector adia a 3-4% GDP lakvel kizang lel gige pen, a kinthei pen a 6% a kaitousak ding, chi a NEP-2020 in a genna in nasatak leh kinthei lama Siamsinna hoihsak zawk leh dopsang pah ding, atup dan uh ahih dan tomkim in gen khin hi.

NEP-2020 apan School Education thulu nuaia Sinlaite toh kisai a, theihtuak diak tamloute tomkim i gen suk ding uh.

1.                   Nidang a 10+2 (kum 6 apan 18) dana kichi pen dan (stage) li a kikhen ie 5+3+3+4 (kum 3 apan 18) paidan thak zuih hong hi ding hi. A kil ah etsakna kipia pansan en in.

2.                   Tutung NEP-2020 in kikhekna a puaklut poimoh penpen a muhtheih ahihleh, Early Childhood Care and Education (ECCE) chih thugel a, naupang tengteng kum tawm chik ahih uapan, siamsinna chi hoihtak tuh pah ding chih ahi. Huai ziak in, kum 3-6 kikal tengteng leng siamsinna chi khat piak teitei ngai ta ding hi. Huai ding in, privatete Prep (pre-school) hi sese lou in, Anganwadi Centrete zat pat hiding hi.  Anganwadi te RTE (Ready-to-Eat) hawm a i theih pen uh, RTE (Right to Education) lam hong hidaih ta ding dan ahi.

3.                   Anganwadi Centre te siamsinsakna adia poimoh vanzatte a thuam hoih sem hong hi ding hi. Anganwadi nasem Pawl 12 tan zou te,